Historia

Harcerstwo powstało na tle organizacji niepodległościowych kiedy Polska znajdowała się pod zaborami Prus, Austrii i Rosji. Bezpośredni wpływ na tworzący się Skauting Polski miały organizacje: SOKÓŁ, ELEUSIS i ZARZEWIE.

1910

Andrzej Małkowski przetłumaczył na język polski książkę „SCOUTING FOR BOYS” Roberta Baden-Powella. Powstają pierwsze drużyny we Lwowie i Warszawie.

Małkowskiemu pomagali tworzyć Harcerstwo - Jerzy Grodyński, Tadeusz Strumiłło, Olga Drahonowska - od roku 1913 żona Małkowskiego, oraz Jadwiga Falkowska.

1913

Reprezentacja skautów polskich ze wszystkich trzech zaborów bierze udział w III wszechbrytyjskim Zlocie skautowym w Birmingham, Anglia, występując pod flagą polską.

1914

Wybuchem I Wojny Światowej Harcerstwo oddaje swych instruktorów i starszych harcerzy w szeregi Wojska Polskiego.

W Ameryce działają jednostki harcerskie, które wizytuje Andrzej Małkowski.

1915-1916

W Austrii, na Rusi i na Sybirze rozwijają się drużyny emigracyjne.

1918

Na zjeździe kierowników harcerskich ze wszystkich Ziem Polskich w Lublinie, powstaje połączenie organizacji harcerskich w Związek Harcerstwa Polskiego i utworzono również Naczelną Radę Harcerską.

1920-1939

Silny i wspaniały rozwój Harcerstwa w Polsce. Pracę cechuje wielki rozmach, w imię hasła twórcy Harcerstwa - Andrzeja Małkowskiego: „Idziem jak fala zalać cały Polski Świat...” Polskie harcerstwo także działa za granicą - we Francji, w Niemczech i w Stanach Zjednoczonych.

1920

ZHP jest zarejestrowany w Międzynarodowym Biurze Skautów (Boy Scouts International Bureau) jako współzałożycielska organizacja stałej Międzynarodowej Konferencji Skautów - obecnie zwaną World Organization of the Scout Movement (WOSM). ZHP również był współzałożycielem w 1928 r. Światowego Stowarzyszenia Przewodniczek i Skautek - World Association of Girl Guides and Girl Scouts (WAGGGS).

1935

W Spale nad rzeką Pilicą odbywa się Narodowy Jubileuszowy Zlot ZHP z okazji 25-lecia harcerstwa.

1936

Statut ZHP jest zatwierdzony i organizacja utrzymuje  tytuł „Organizacji o Wyższej Użyteczności Publicznej”.

1939-1943

Przewodniczący ZHP dr. Grażyński tworzy w październiku w Paryżu, Naczelny Komitet Wykonawczy ZHP, który jest ośrodkiem działalności Związku poza granicami Kraju i utrzymuje łączność z częścią Związku działającą tajnie w Kraju jako Szare Szeregi, oraz utrzymuje uznanie ZHP jako członka Światowego Skautingu.

Po upadku Francji Naczelny Komitet wznawia swą działalność w Szkocji a od stycznia 1943 roku działa w Londynie pod nazwą „Komitet Naczelny ZHP na czas wojny”.

1939-1945

W czasie II Wojny Światowej Harcerstwo bierze czynny udział w walce z najeźdźcą; instruktorzy, instruktorki, jak też harcerze i harcerki walczą na wszystkich polach bitew w całym świecie.

1942-1945

W porozumieniu z Naczelnym Komitetem powstaje ZHP na Środkowym Wschodzie (później zwanym ZHP na Wschodzie), który obejmuje kręgi starszoharcerskie w tamtejszych oddziałach Polskich Sił Zbrojnych i drużyny harcerskie w Palestynie.

Po wyjściu 2 Polskiego Korpusu z Rosji, ZHP na Wschodzie organizuje drużyny harcerskie i gromady zuchowe w tymczasowych osiedlach ewakuowanych rodzin wojskowych rozmieszczonych w Persji (Iranie), Kenii, Ugandzie, Tanganice (Tanzanii), Rodezji (Zambii i Zimbabwe), Związku Południowoafrykańskim, Indiach, Nowej Zelandii i Meksyku.

1944

W kraju pod okupacją niemiecką i bolszewicką harcerze i harcerki walczą z wrogiem w ramach akcji Armii Krajowej (AK).

Bojowe drużyny harcerzy (Szare Szeregi, Hufce Polskie) i Harcerek (Bądź Gotów) biorą czynny udział w Powstaniu Warszawskim.

1946-1960

ZHP rozwija swą działalność na Emigracji.

Powstają Chorągwie Harcerzy i Harcerek we wszystkich krajach świata, gdzie znajdują się skupiska Polaków. Naczelne władze ZHP na Emigracji znajdują się w stolicy W. Brytanii - w Londynie.

Ukazuje się Regulamin ZHP.

Odbywają się coroczne obozy, kolonie zuchowe, złazy wędrownicze. Nasze jednostki współpracują ze skautingiem w swoich krajach zamieszkania i biorą udział, w zlotach skautowych.

1946

W lutym 1946, w Enghien, pod Paryżem, odbywa się pierwszy Zjazd reprezentujący harcerstwo na wszystkich terenach poza Polską oraz Szare Szeregi. Zjazd decyduje kontynuować pracę harcerską poza granicami Kraju.

Międzynarodowe Biuro Skautowe wycofuje uznanie naszym władzom harcerskim.

1948

Reżim komunistyczny likwiduje ZHP w Kraju. Powstaje komunistyczna organizacja Związek Młodzieży Polskiej (ZMP). W roku 1949, ze względu na zmiany ideologiczne organizacji harcerskiej w Kraju, Polska wycofuje się z członkostwa WAGGGS. Światowe Biuro Skautek wyklucza organizację harcerską w Polsce ze swojego grona, bo organizacja nie spełnia wymagań członkowskich - nie uznaje oryginalnego tekstu Prawa i Przyrzeczenia harcerskiego i jest zależna od partii komunistycznej. Z tych samych przyczyn ZHP zostało wykluczone z WOSM.

Międzynarodowe Biuro Skautowe, pomimo nadziei naszej, że zmieni decyzję odnośnie uznania władz ZHP działających poza granicami Kraju, podaje ultimatum wstąpienia do organizacji skautowych kraju pobytu lub porzucenie skautingu (Circular 40).

1951

ZHP składa się z siedmiu Okręgów - w Argentynie, Australii, Belgii, Kanadzie, Francji, Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, oraz sześciu Ośrodków - w Austrii, Danii, Holandii, Hiszpanii, Szwecji i Zachodnich Niemczech.

1957

ZHP jest zaproszony i bierze pełny udział w Jubileuszowym Światowym Jamboree Skautów i Światowym Zlocie Skautek jako reprezentacja Polski lecz nie odzyskuje członkostwa Światowego Skautingu.

1959

Reprezentacja ZHP bierze udział w 10 Światowym Jamboree na Filipinach.

1960

50-lecie Harcerstwa polskiego obchodzone jest zlotami w Okręgach.

1969

Odbywa się pierwszy powojenny Światowy Zlot ZHP pod Monte Cassino w  25-tą rocznicę zwycięstwa pod Monte Cassino. Skupia młodzież harcerską z całego świata.

1970

Odbywa się I Zjazd Ogólny w Londynie.

1976

II Światowy Zlot ZHP na Kaszubach w Kanadzie. Odbywa się II Zjazd Ogólny i Naczelna Rada Harcerska, która uchwala nowy Regulamin Główny ZHP oparty na założeniach ideowych Statutu ZHP z roku 1936.

1980-1992 w Polsce

W roku 1980 w Polsce powstaje „Solidarność’. W następnych latach w ZHP powstają ruchy, które dążą do przywrócenia ideałów harcerskich z okresu przed wojną i do uniezależnienia harcerstwa od komunizmu.

W październiku 1980 roku powstał ruch KIHAM (Kręgi Instruktorskie Imienia Andrzeja Małkowskiego. W kwietniu 1981 roku z ZHP wystąpiła część instruktorów i stworzyła Niezależny Ruch Harcerski (NRH). W jesieni 1982, na tle stanu wojennego KIHAM sam się rozwiązał.

Wiosną 1983 roku powstał "niejawny Ruch Harcerski" a w kwietniu 1984 formalnie powołano struktury wewnątrz ZHP.

W 1988/89 powstały Ruch Harcerski Rzeczypospolitej i Ruch Harcerstwa Rzeczypospolitej. 25/2/1989 powstała organizacja ZHR - Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej a 19/3/1989 powstała organizacja ZHP (rok założenia 1918). W roku 1992 następuje połączenie tych organizacji w ZHR.

W wyniku sytuacji politycznej, z Polski wyjeżdża spora emigracja, która osiedla się w Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie oraz w krajach europejskich jak Niemcy, Austria, Szwecja i Dania. W krajach tych powstają nowe jednostki ZHP i działa Chorągiew Europejska.

1982

III Światowy Zlot ZHP w Comblain-la-Tour, Belgia oraz III Zjazd Ogólny.

1985

ZHP obchodzi 75-lecie harcerstwa. Odbywają się uroczyste zloty Okręgami. W zlocie w Wielkiej Brytanii po raz pierwszy biorą udział reprezentacje organizacji harcerskich z Kraju.

1988

IV Światowy Zlot ZHP w Rising Sun, Maryland, USA oraz IV Zjazd Ogólny. Członkowie Ruchu Harcerskiego Rzeczypospolitej i Ruchu Harcerstwa Rzeczepospolitej oraz Katolickiego Ruchu Harcerskiego (późniejszy Zawisza) biorą udział w zlocie.

1991

W sierpniu 1991 w Sorak, Południowa Korea w 17 Światowym Jamboree Skautowym, bierze udział drużyna reprezentująca polskie harcerstwo z ZHP, ZHR, ZHP rok założenia 1918 oraz ZHP działającego poza granicami Kraju - drużynowy hm Marek Szablewski.

1994

V Światowy Zlot ZHP w Clumber Park, Anglia oraz V Zjazd Ogólny.  W zlocie biorą udział reprezentacje harcerskie z Kraju oraz nowopowstałych organizacji harcerskich na Litwie, Ukrainie i Białorusi.

1996

Po długich i trudnych rozmowach dążących do przywrócenia członkostwa światowego ruchu skautowego całemu polskiemu harcerstwu, WOSM decyduje przyjąć jedynie ZHP w Polsce.

2000

VI Światowy Zlot ZHP w Acton, Kanada oraz VI Zjazd Ogólny.

2003

I Światowy Złaz Wędrowniczy „Patrioci”, Fraser Island, Australia.

VII Zjazd Ogólny ZHP, Fawley Court, Anglia.

22 lutego 2003 w Katedrze Polowej WP w Warszawie odbyły się uroczystości związane z ogłoszeniem bł. ks. S.W.Frelichowskiego patronem harcerzy polskich. Wzięli w nich udział oprócz kilku biskupów oraz dostojników państwowych polscy harcerze z różnych organizacji: ZHR, ZHP, Stowarzyszenia Harcerstwa Katolickiego „Zawisza”, Stowarzyszenia Harcerskiego oraz Związku Harcerstwa Polskiego poza granicami kraju.

2004

W 60-tą rocznicę Powstania Warszawskiego ZHP działający poza granicami Kraju organizuje Światowy Zlot „Szare Szeregi” w Okuniewie pod Warszawą, z udziałem harcerstwa polskiego na Litwie, Łotwie, Estonii, Ukrainie, Białorusi, Mołdawii, Kazakstanu oraz reprezentacji ZHP i ZHR.

2006

VII Światowy Zlot ZHP w Broad Creek, Maryland, USA.

VIII Zjazd Ogólny ZHP, Fawley Court, Anglia.

2008

II Światowy Złaz Wędrowniczy „Siła Ducha”, Sydney, Australia.

Nadzwyczajny Zjazd Ogólny ZHP, Fawley Court, Anglia.

2009

W Dniu Myśli Braterskiej, odbyła się pielgrzymka Naczelnictwa ZHP do Częstochowy i złożenie dziękczynnego ryngrafu Jasnogórskiej Pani. Tą uroczystością rozpoczęło się przygotowanie naszego Związku do Stulecia Harcerstwa w roku 2010.

IX Zjazd Ogólny ZHP, Fawley Court, Anglia.

2010

Jubileuszowy VIII Zlot ZHP działającego poza granicami Kraju z okazji 100 lecia Harcerstwa w Zegrzu pod Warszawą, Polska.

2012

X Zjazd Ogólny ZHP, Aylesford, Anglia.

2013

III Światowy Złaz Wędrowniczy „Siła”, Banff, Kanada.

2015

XI Zjazd Ogólny ZHP, Sunningdale, Anglia.

2017

IX Światowy Zlot ZHP w Tamaracouta, Kanada.